Οι ερευνητές της επιστήμης της Ψυχολογίας και της Ιατρικής έχουν εντρυφήσει στις συναισθηματικές ανάγκες των ενηλίκων. Αυτό συμβαίνει γιατί οι πεποιθήσεις σχετικά με την έννοια του «δεσμού» αλλάζουν διαρκώς και ανεξέλεγκτα.
Φαίνεται ότι, πλέον, η βαθιά σύνδεση με έναν σύντροφο δεν είναι σημάδι ανωριμότητας, αδυναμίας ή εξάρτησης. Αντίθετα, έρευνες έχουν δείξει ότι οι συναισθηματικές μας ανάγκες είναι ένα αναπόσπαστο και σημαντικό κομμάτι της υγείας και της λειτουργίας μας και γι΄αυτό μας δημιουργείται η τάση για ασφαλείς δεσμούς. Αυτό είναι σημαντικό επειδή η μοναξιά ίσως είναι καταστροφική για την υγεία με τον ίδιο τρόπο που είναι η παχυσαρκία ή το κάπνισμα 15 τσιγάρων την ημέρα!
Η ερευνήτρια Sue Johnson και το θεραπευτικό μοντέλο Emotionally Focused Therapy (EFT) επιβεβαιώνει την ανάγκη των ενηλίκων για ρομαντικές σχέσεις και δεσμό, το αίσθημα της εμπιστοσύνης ότι έχουν κάποιον να βασιστούν και ότι θα είναι εκεί όταν τον χρειαστούν. Το βιβλίο της Hold Me Tight είναι ένας οδηγός που εξηγεί την έκφραση των αναγκών με στρογικό τρόπο, χωρίς κριτική, απογοήτευση, σιωπή και σπόντες.
Τα οφέλη της απόκτησης ενός υγιή συναισθηματικά δεσμού με έναν σύντροφο είναι ξεκάθαρα και συγκεκριμένα και είναι:
- Εμπιστοσύνη και διάρκεια σχέσης
- Τάση για καλή αυτοεκτίμηση
- Άνεση στο μοίρασμα συναισθημάτων με τους συντρόφους και τους φίλους
- Ικανότητα για αναζήτηση κοινωνικής υποστήριξης
Σύμφωνα με τη θεωρία του John Bowlby, τον πατέρα της θεωρίας δεσμού, όλοι χρειαζόμαστε τέσσερα χαρακτηριστικά για δεσμό:
- Διατήρηση εγγύτητας: επιθυμία να είμαστε κοντά με ανθρώπους που είναι συνδεδεμένοι μαζί μας
- Ασφαλές «καταφύγιο»: όταν βιώνεται φόβος ή απειλή γίνεται επιστροφή σε μία συναισθηματική φιγούρα για αίσθηση άνεσης και ασφάλειας
- Ασφαλής βάση: η συναισθηματική φιγούρα είναι σαν τη βάση ασφάλειας από την οποία το παιδί μπορεί να ανακαλύψει το περιβάλλον γύρω του
- Δυσφορία αποχωρισμού: άγχος που προκύπτει κατά την απουσία της συναισθηματικής φιγούρας
Η αλλαγή της κουλτούρας και των πεποιθήσεων καθώς επίσης και η τεχνολογία μας κάνει να αλλάζουμε αυτά που πιστεύουμε για το δεσμό και για την ανθρώπινη ύπαρξη. Είναι όμως απαραίτητη η κατανόηση των συναισθηματικών αναγκών, καθώς έχει να κάνει με τη μάθηση του τρόπου συναισθηματικής σύνδεσης και συσχέτισης με τους άλλους.
Να ένα παράδειγμα:
Νιώθετε συναισθηματικό ράκος από μία σύγκρουση με το σύντροφό σας. Παίρνετε το κουράγιο και του λέτε:
«Πληγώθηκα που κοιτούσες το κινητό σου ενώ σου έλεγα το πόσο δύσκολη ημέρα είχα στη δουλειά. Είναι σαν να μιλούσα μόνη μου.»
Ο άλλος (χρησιμοποιώντας την ενεργητική ακρόαση) ίσως πει:
«Οκ, καταλαβαίνω που πληγώθηκες και ότι ένιωσες μόνη. Φαντάζομαι αυτή τη στιγμή πιστεύεις ότι σε αγνοώ και δε σου δίνω σημασία. Σωστά;»
Η απάντηση σας με ένα «Ναι» μπορεί να δείξει ότι χαίρεστε που ο άλλος αναγνωρίζει τα συναισθήματα σας και σίγουρα δε δείχνει άμυνα ή κριτική, αλλά παρόλα αυτά δεν επιβεβαιώνει τη συναισθηματική σας δυσφορία.
Με μία πιο πιο συναισθηματική προσέγγιση που θα έδειχνε ενσυναίσθηση ο διάλογος θα ήταν ο εξής:
«Νιώθεις ότι σε αγνοώ και ότι δε σε θεωρώ σημαντική επειδή δεν εστίασα στα σημαντικά γεγονότα της ημέρας σου. Ίσως ανακουφίζεσαι από το άγχος της δουλειάς όταν μιλάς σε μένα γι’ αυτά και νιώθεις πιο άνετα μετά. Αλλά εγώ δε το έκανα και κοίταξα το κινητό μου. Γι’ αυτό το λόγο πίστεψες ότι δε σε θεωρώ σημαντική και ένιωσες μοναξιά. Μιλάω σωστά; Με συγχωρείς που δε πήρα στα σοβαρά όλο αυτό που έλεγες. Σίγουρα με ενδιαφέρει το γεγονός ότι είχες μία κουραστική ημέρα.
Τότε, η απάντηση θα ήταν :
«Ναι. Απογοητεύτηκα και ανησύχησα που δε έδωσες σημασία σε αυτό και προτίμησες να στείλεις μήνυμα στο κινητό. Σίγουρα ο ήχος του μηνύματος είναι αρκετά επιδραστικός και είναι εύκολο να σε αποσπάσει από αυτό που κάνεις. Την επόμενη φορά που έχω να σου πω κάτι σημαντικό θα προτείνω να αφήσουμε κάτω τα κινητά ή να τα βάλουμε στο αθόρυβο ώστε να ακούσουμε ο ένας τον άλλον.»
Η ανοιχτή επικοινωνία με κάποιον σύντροφο χωρίς άμυνες ή υπερβολικές εξηγήσεις είναι κομμάτι της συναισθηματικής σύνδεσης και εμπνέει εμπιστοσύνη και ασφάλεια.
Συνεπώς, αντί να τρώτε σε ξεχωριστά δωμάτια επειδή έγινε μία μικροπαρεξήγηση, είναι μία ευκαιρία να συζητήσετε ανοιχτά για τα συναισθήματα σας και ο καθένας να νιώσει άνεση με τον άλλον. Αυτό θα πει αποκατάσταση της ριγμένης επικοινωνίας.
Ο τρόπος ομιλίας προς τον άλλον θέλει υπομονή και χρόνο. Μπορεί να δημιουργηθεί το αίσθημα ντροπής που μοιράζονται τα συναισθήματα αλλά ας μη ξεχνάμε ότι είμαστε ενήλικες και πρέπει να μάθουμε να διαχειριζόμαστε τις καταστάσεις, αντί να ενισχύουμε τις αποστάσεις μεταξύ μας.
Προτιμήστε να νιώσετε ελάχιστη ντροπή της στιγμής παρά χρόνια ανασφάλεια και έλλειψη εμπιστοσύνης. Όλο αυτό θα αλλάξει τη σχέση σας με τους άλλους και θα ενδυναμώσει τόσο την εσωτερική όσο και την εξωτερική σας εικόνα.
