menu
Κατάθλιψη και άγχος

Άγχος

Όταν τα παιδιά δεν καταφέρνουν να ξεπεράσουν τους φόβους και τις ανησυχίες που έχουν ως συνήθως όλα τα μικρά παιδιά, ή όταν υπάρχουν τόσες πολλές φοβίες και άγχη που επηρεάζονται αρκετοί τομείς της ζωής τους, όπως είναι η απόδοση στο σχολείο, οι χαλαρές ώρες στο σπίτι ή το παιχνίδι, υπάρχουν πολλές πιθανότητες  το παιδί να διαγνωσθεί με διαταραχή άγχους.

Μερικά παραδείγματα συμπεριφορών άγχους είναι:

  • Ο υπερβολικός φόβος και ανησυχία έπειτα από τον αποχωρισμό από τους γονείς τους
  • Παράλογες φοβίες για συγκεκριμένα αντικείμενα (άψυχα ή έμψυχα) ή καταστάσεις, όπως τα σκυλιά, οι μολύνσεις ή η επίσκεψη σε γιατρό (Φοβίες)
  • Ο φόβος του σχολείου και άλλων πλαισίων όπου υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι τριγύρω (Κοινωνική φοβία)
  • Η υπερβολική ανησυχία για το μέλλον ή ότι θα συμβούν άσχημα γεγονότα (Γενικευμένο άγχος)
  • Επαναλαμβανόμενα επεισόδια ξαφνικού, απροσδόκητου και έντονου φόβου που συνοδεύεται από ταχυπαλμία, δυσκολία αναπνοής, ζαλάδα, τρέμουλο ή εφίδρωση (Διαταραχή πανικού)

Το άγχος των παιδιών εκλαμβάνεται από τους γύρω του ως φόβος και ανησυχία ή μπορεί να φαίνονται (συχνότερα από το συνηθισμένο) εκνευρισμένα ή θυμωμένα. Τα αγχωτικά συμπτώματα περιλαμβάνουν συχνά και σε πολλές περιπτώσεις προβλήματα στον ύπνο αλλά και σωματικά συμπτώματα όπως είναι ο στομαχόπονος, οι πονοκέφαλοι ή το αίσθημα της κούρασης. Μερικά αγχώδη παιδιά δεν εμφανίζουν συμπτώματα στη καθημερινότητα τους αλλά διατηρούν τις ανησυχίες και τους φόβους τους μέσα τους (εσωτερικό άγχος).

Κατάθλιψη

Όταν ένα παιδί περιστασιακά και μετά από λυπηρά γεγονότα παρουσιάζει θλίψη ή απαισιοδοξία, τότε είναι φυσιολογικό και αναμενόμενο. Όμως, μερικά παιδιά νιώθουν στεναχώρια ή δε δείχνουν ενδιαφέρον για καθημερινές απολαύσεις (τις οποίες κάποτε απολάμβαναν) ή νιώθουν αβοήθητοι στη διαχείριση μίας κατάστασης ή ενός συμβάντος. Όταν ένα παιδί παρουσιάζει διαρκώς θλιμμένη διάθεση, τότε μπορεί να διαγνωσθεί με καταθλιπτική διαταραχή.

Μερικά παραδείγματα καταθλιπτικής συμπεριφοράς είναι τα παρακάτω:

- Αίσθημα θλίψης ή εκνευρισμού για μεγάλο διάστημα

- Έλλειψη επιθυμίας συμμετοχής σε διασκεδαστικές δραστηριότητες ή σε παιχνίδι

- Αλλαγές στη διατροφή - υπερφαγία ή αφαγία

- Αλλαγές στον ύπνο - μεγαλύτερη ή μικρότερη διάρκεια ύπνου από το συνηθισμένο

- Αλλαγές στα επίπεδα ενέργειας - αίσθημα της εξάντλησης και νωθρότητας ή ένταση και νευρικότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα

- Δυσκολίες συγκέντρωσης

- Αίσθημα αναξιότητας ή ενοχής

- Αυτοτραυματικές και αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές

Η βαριά κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει ένα παιδί σε σκέψεις ή σε σχέδια για αυτοκτονία. Μάλιστα, για τις ηλικίες μεταξύ 10 - 24 ετών, η αυτοκτονία αποτελεί τη συχνότερη αιτία θανάτου.

Όμως, μερικά παιδιά δεν εκφράζουν τα συναισθήματα ανησυχίας ή θλίψης και δε φαίνονται στεναχωρημένα. Σε αυτή την περίπτωση, το παιδιά αυτά μπορεί να δρουν χωρίς κίνητρο και χωρίς ενέργεια, ενώ οι άνθρωποι στο περιβάλλον τους μπορεί να μη παρατηρήσουν τις καταθλιπτικές συμπεριφορές και να δώσουν χαρακτηρισμούς όπως  “τεμπέλης” ή ‘’εσωστρεφής”.
Γι' αυτό το λόγο, είναι πολύ σημαντική η παρατήρηση του παιδιού στα διάφορα πλαίσια και η συζήτηση μαζί του, προκειμένου να εντοπισθούν οι πηγές της θλίψης.