Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι καταπολέμηση του θυμού σημαίνει καταπίεση και εσωτερίκευση του. Ο θυμός είναι φυσιολογικό συναίσθημα και θα εμφανιστεί ούτως ή άλλως, είτε το επιδιώξετε είτε όχι. Ο πραγματικός στόχος της διαχείρισης του θυμού δεν είναι η απομάκρυνση των αρνητικών συναισθημάτων αλλά η κατανόηση του μηνύματος που κρύβεται πίσω από αυτά και η έκφραση του με προσαρμοστικό τρόπο χωρίς την απώλεια ελέγχου. Όταν το κάνετε αυτό, δε θα νιώθετε απλά καλύτερα αλλά θα έρθετε σε επαφή με τις πραγματικές σας ανάγκες, και θα μάθετε να διαχειρίζεστε καλύτερα τις σχέσεις με τους γύρω σας.

Η ικανότητα όμως για σωστή διαχείριση θέλει χρόνο, αλλά όσο πιο πολύ εξασκείστε, τόσο ευκολότερο θα είναι. Και το αποτέλεσμα θα σας ανταμείψει σίγουρα. Η εκμάθηση του ελέγχου του θυμού και η κατάλληλη έκφραση του θα σας βοηθήσει να χτίσετε καλύτερες σχέσεις, να πετύχετε τους στόχους σας και να ακολουθήσετε έναν υγιή και ικανοποιητικό τρόπο ζωής.

1. Ανακαλύψτε τι κρύβεται πίσω από το θυμό σας

Τα προβλήματα του θυμού συχνά προέρχονται από τις πεποιθήσεις σας ως παιδί. Εάν βλέπατε τους άλλους γύρω σας στην οικογένεια να φωνάζουν, να χτυπούν ή να πετούν πράγματα ο ένας στον άλλον, ίσως να σκεφτόσασταν ότι έτσι εκφράζεται ο θυμός στους ανθρώπους. Τα τραυματικά γεγονότα και τα υψηλά επίπεδα στρες μπορεί να σας κάνουν πιο ευαίσθητους απέναντι στο θυμό.

Συχνά ο θυμός είναι το «σεντόνι» άλλων συναισθημάτων

Με σκοπό την έκφραση του θυμού με κατάλληλους τρόπους, χρειάζεται να έρθουμε σε επαφή με τα πραγματικά μας συναισθήματα. Μήπως ο θυμός σας κρύβει από κάτω συναισθήματα ντροπής, ανασφάλειας, ευαισθησίας ή κάποια «ανοιχτή πληγή»;

Εάν η συνήθης αντίδραση σε πολλές καταστάσεις είναι ο θυμός, τότε σίγουρα κάποιοι συναίσθημα κρύβεται. Αυτό συμβαίνει περισσότερο σε περίπτωση που έχετε ανατραφεί σε οικογένειες όπου η έκφραση συναισθημάτων δεν ήταν επιτρεπτή. Ως ενήλικες,  δε μπορείτε να αναγνωρίσετε άλλα συναισθήματα πέρα του θυμού. Επομένως, ο θυμός μπορεί να είναι ένα σύμπτωμα προβλημάτων υγείας, όπως κατάθλιψη, τραύμα ή χρόνιο στρες.

Δυσκολία στο συμβιβασμό

Εάν δε μπορείτε να κατανοήσετε την οπτική των άλλων και εάν έχετε μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον με συνεχή απώλεια ελέγχου, τότε σίγουρα δύσκολα παραδέχεστε καταστάσεις ενώ στο παρελθόν σας θυμόσασταν τους δικούς σας ανθρώπους να γίνονται ακόμα πιο απαιτητικοί και θυμωμένοι ώστε να γίνει το δικό τους. Για εσάς, ο συμβιβασμός ίσως επιφέρει τρομακτικά συναισθήματα στο φως όπως αποτυχία ή ευαισθησία.

Δυσκολεύεστε να εκφράσετε το θυμό σας;

Μήπως θεωρείτε ότι είστε αρκετά σκληρός και ότι αντέχετε σε καταστάσεις και σε καμία περίπτωση δεν σας χαρακτηρίζει η ενοχή, η ντροπή  ή ο φόβος; Όλοι νιώθουμε παρόμοια συναισθήματα και πολλές φορές χρησιμοποιούμε το θυμό για να τα υπερκαλύψουμε.

Θεωρείτε οποιαδήποτε διαφορετική γνώμη ως πρόκληση.

Πιστεύετε ότι έχετε πάντα δίκιο και θυμώνετε όταν διαφωνούν μαζί σας. Ένα έχετε μία έντονη ανάγκη για να ελέγχετε τα πάντα, ερμηνεύετε τις άλλες απόψεις ως προκλητικές στη δική σας εξουσία και όχι σαν απλώς έναν διαφορετικό τρόπο οπτικής των πραγμάτων.

2. Προσέξτε τα προειδοποιητικά και προκλητικά σημάδια του θυμού σας

Παρόλο που πιστεύετε ότι ο θυμός σας εκρήγνυται χωρίς αιτία, πάντα υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια στο σώμα σας. Ο θυμός είναι μία φυσιολογική αντίδραση του σώματος. Ενεργοποιεί την αντίδραση «πάλης ή φυγής» στο σώμα και όσο πιο πολύ θυμώνετε τόσο πιο πολύ το σώμα σας υπερδραστηριοποιείται. Να είστε παρατηρητικοί με τα σημάδια που σας δίνονται πριν ξεκινήσει ο θυμός σας ώστε να μπορέσετε να τα διαχειριστείτε καλύτερα (πιθανά σημάδια: «κλωτσιές» στο στομάχι, σφίξιμο στα χέρια ή στο σαγόνι, εφίδρωση ή αναψοκοκκίνισμα, γρήγορη αναπνοή, πονοκέφαλος, ανάγκη για φυγή ή περπάτημα, κοκκινωπή όψη, δυσκολίες συγκέντρωσης, αυξημένος παλμός, ένταση στους ώμους)

Αναγνωρίστε τα αρνητικά μοτίβα σκέψης που προκαλούν θυμό

Μπορεί να πιστεύετε ότι εξωτερικά γεγονότα – οι πράξεις των άλλων ή τσακωμοί με άλλους- είναι η αιτία του θυμού. Αλλά τα προβλήματα θυμού σχετίζονται λιγότερο με αυτά που συμβαίνουν και περισσότερο με το τι πιστεύετε για αυτά και με τον τρόπο που σκέφτεστε. Μερικά αρνητικά μοτίβα σκέψης είναι τα εξής:

• Υπεργενίκευση: υπερβολικός τρόπος παρουσίασης των πραγμάτων «ΠΑΝΤΑ με διακόπτεις», «ΠΟΤΕ δεν σκέφτεσαι αυτά που νιώθω», «ΟΛΟΙ με αγνοούν», «ΠΟΤΕ δε παίρνω αυτά που αξίζω»
• Ψυχαναγκασμοί και ‘πρέπει’: μία αυστηρή οπτική της ζωής γεμάτο υποχρεώσεις και καθήκοντα κάνει τα άτομα να είναι πιο θυμωμένοι και να χάνουν το πραγματικό νόημα
• Επιπόλαιη και γρήγορη εξαγωγή συμπερασμάτων: είστε σίγουροι ότι ξέρετε πολύ καλά τους ανθρώπους γύρω σας – ότι θα σας νευριάσουν, ότι θα σας πουν κάτι με συγκεκριμένο τρόπο, ότι θα σας αγνοήσουν, ότι δε θα σας φερθούν κατάλληλα.
• Ψάχνετε «ψύλλους στα άχυρα»:  αναζητάτε για πράγματα που θα σας αναστατώσουν και γίνεστε υπερβολικοί απορρίπτοντας κάθε θετικό. Όταν βρείτε κάτι αρνητικό (έστω και μηδαμινής σημασίας), τότε πιάνεστε από αυτό, επιβεβαιώνεστε (εφόσον το ψάχνατε μανιωδώς) και εκρήγνυστε.
• Κατηγορείτε: όταν όλα σας πάνε στραβά, κάποιος σας φταίει. Κατηγορείτε τους άλλους για όσα σας συμβαίνουν και δε λαμβάνετε την ευθύνη της ζωή σας. 
   

3. Μάθετε τρόπους να ηρεμείτε.

Από τη στιγμή που αναγνωρίσετε τα σημάδια θυμού, μπορείτε να τα διαχειριστείτε πριν σας καταβάλλουν. Υπάρχουν πολλές τεχνικές που θα σας βοηθήσουν:

• Εστιάστε στις σωματικές αντιδράσεις του θυμού: ενώ μπορεί να νομίζετε ότι θα σας προκαλέσει το αντίθετο, η στροφή στο πως νιώθει το σώμα θα σας κάνει να μειώσετε την ένταση του θυμού.
• Πάρτε βαθιές ανάσες: βαθιά και αργή αναπνοή θα σας βοηθήσει να καλμάρετε την ένταση. Το κλειδί είναι βαθιά αναπνοή από το θώρακα, ώστε να γεμίσετε τους πνεύμονές σας με καθαρό αέρα και οξυγόνο και η αργή εκπνοή.
• Φυσική δραστηριότητα: μία σύντομη βόλτα στο τετράγωνο είναι εξαιρετική ιδέα. Απελευθερώνει ενέργεια και σας βοηθάει να «αδειάσετε» το μυαλό σας.
• Χρήση των αισθήσεων: θα σας βοηθήσει πολύ να χαλαρώσετε μέσω της στροφής στις αισθήσεις σας: τι βλέπετε, τι ακούτε, τι μυρίζετε, τι αγγίζετε ή τι γεύεστε. Ίσως η μουσική ή η θέα ενός τοπίου να σας χαλαρώσει εκείνη τη στιγμή.
• Κάντε μασάζ ή διάταση στις περιοχές έντασης: κάντε στροφή των ώμων σας αν νιώθετε ένταση σε αυτούς ή χαλαρωτικό μασάζ στο λαιμό και στο κεφάλι σας.
• Μετρήστε αργά μέχρι το 10: εστιάστε στο μέτρημα μέχρι να επιτρέψετε να επέλθει η ηρεμία στο σώμα σας. Εάν νιώθετε μετά το 10 πάλι εκτός ελέγχου, ξαναμετρήστε. 
• Ρωτήστε τον εαυτό σας εκείνη τη στιγμή:

«Πόσο σημαντικός είναι ο λόγος που θύμωσα;»

«Αξίζει να ασχοληθώ με αυτό που συνέβη;»

«Είναι η αντίδραση μου κατάλληλη γι’ αυτό που έγινε;»

«Υπάρχει λύση για το πρόβλημα μου; Εάν όχι, τότε υπάρχει λόγος να εκνευριστώ; Εάν ναι, μήπως χάνω χρόνο με την υπερβολική αντίδραση μου και καλό θα ήταν να αναλάβω από τώρα δράση;»

 

Εάν ο θυμός εξακολουθεί να δυσχεραίνει τη καθημερινότητα σας, σκεφτείτε ότι υπάρχουν ειδικοί οι οποίοι μπορούν να σας βοηθήσουν στη σωστή διαχείριση του. Το να ζητάτε βοήθεια δεν είναι σημάδι αδυναμίας – αλλά δύναμης και συνειδητοποίησης ότι, ως φυσιολογικός άνθρωπος, έχετε ευαισθησίες και θέλετε να τις αντιμετωπίσετε.